ใบความรู้ เรื่อง ความเสมอภาค

ใบความรู้

เรื่อง ความเสมอภาค

ทุกคนที่เกิดมามีความเป็นมนุษย์เท่าเทียมกัน แม้ว่าจะมีความแตกต่างกันทาง เชื้อชาติ ศาสนา ภาษา ถิ่นกำเนิด เพศ ฯลฯ ก็ตาม ดังนั้น ทุกคนจึงต้องได้รับการปฏิบัติที่เท่าเทียมกัน ที่เรียกว่า หลักความ เสมอภาค แต่ก็มิได้หมายความว่า ทุกคนในสังคมจะต้องเท่าเทียมกันทุกเรื่อง เช่น การที่รัฐให้เงินช่วยเหลือคนพิการ ก็มิได้หมายความว่า รัฐปฏิบัติต่อประชาชนไม่เท่าเทียมกัน เพราะมีเหตุผลที่รับฟังได้เนื่องจากคนปกติกับคนพิการมีสภาพร่างกายแตกต่างกัน ตรงกันข้าม หากมีการกำหนดว่า ชายเท่านั้นที่จะศึกษาต่อในมหาวิทยาลัยได้ ถือเป็นหลักเกณฑ์ที่ขัดต่อหลักความเสมอภาค เนื่องจากความแตกต่างทางเพศมิใช่สาระสำคัญที่จะต้องปฏิบัติในเรื่องการศึกษาแตกต่างกัน

ความเสมอภาคในระบอบประชาธิปไตย หมายความว่า ราษฎรทุกคนในประเทศเท่าเทียมกันในเรื่องพื้นฐานที่สำคัญๆ โดยไม่นำความแตกต่างข้างต้นมาเป็นข้อจำกัด ได้แก่

๑. ความเสมอภาคทางการเมือง หมายความถึงการที่ราษฎรมีหลักประกันที่จะเข้าไปมีส่วนร่วมทางการเมืองในเรื่องต่างๆ เช่น การเลือกตั้ง

๒. ความเสมอภาคตามกฎหมาย หมายความว่า การออกกฎหมาย การบังคับใช้กฎหมาย การวินิจฉัยกฎหมายจะต้องเป็นมาตรฐานสากลที่บังคับใช้กับทุกคนโดยเสมอภาค ไม่เลือกปฏิบัติ

๓.ความเสมอภาคในโอกาส หมายความว่า ราษฎรทุกคนมีโอกาสเท่ากันในการแข่งขัน โดยไม่คำนึงถึงฐานะทางเศรษฐกิจ สังคม หรือการเมือง ทุกคนมีโอกาสที่จะแสดงความสามารถของตนได้อย่างเต็มที่ โดยที่การแสดงออกนั้นไม่ก่อให้เกิดความเสียหายแก่ผู้ใด

๔.ความเสมอภาคทางสังคม หมายความว่า ทุกคนในสังคม แม้จะมีความแตกต่างกัน ก็สามารถอยู่ร่วมกันในสังคมได้อย่างเสมอภาค ไม่ดูถูกเหยียดหยามกันเพียงเพราะมีสถานภาพต่างกัน เพราะทุกคนเคารพในความเป็นมนุษย์ของกันและกัน

๕.ความเสมอภาคทางเศรษฐกิจ ในระบอบประชาธิปไตย ความเสมอภาคทางเศรษฐกิจไม่ได้หมายความว่า ทุกคนจะมีความเป็นอยู่ มีรายได้ มีทรัพย์สมบัติเท่ากันหมด เพราะคนเรามีความแตกต่างกันในด้านต่างๆ เช่น ความรู้ความสามารถ ความขยัน ทรัพย์สิน ฯลฯ ดังนั้น ความเสมอภาคทางเศรษฐกิจในระบอบประชาธิปไตย จึงหมายความว่า ทุกคนจะได้รับหลักประกันจากสังคม จากรัฐ ให้มีหลักประกันความมั่นคงทางเศรษฐกิจพื้นฐาน ที่จะดำรงชีวิตอยู่ได้โดยปกติพอสมควรที่จะมีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดี อย่างน้อยที่สุดต้องมีหลักประกันที่ไม่ถึงกับอดอยากหรือเจ็บป่วยอยู่ตลอดเวลา

(เรียบเรียงจากหนังสือ แนวคิดพื้นฐานของประชาธิปไตย โดย รศ.วิสุทธิ์ โพธิแท่น และหนังสือ หลักความเสมอภาค ของสถาบันพระปกเกล้า)